Is de kinderdoop Bijbels? - Persoonlijk maar niet individualistisch

Is de kinderdoop Bijbels? – Deel 2

Persoonlijk maar niet individualistisch

In mijn vorige blogpost  Is de kinderdoop Bijbels?  noem ik het Bijbelse gegeven dat het persoonlijke geloof een noodzakelijke voorwaarde is voor de zaligheid, hoewel de doop dat niet is. Tegelijk is het geloof niet individualistisch. Dat is het in onze postmoderne samenleving wel geworden. Daarbij ligt de nadruk op wat ik ervaar, hoe ik het beleef, hoe ik het voel. Maar het Bijbelse geloof is niet gebaseerd op wat ik voel of hoe ik iets ervaar. Nog veel minder draait het in de Bijbel om mijn persoonlijke waarheid waar een ander niets over mag zeggen. Waarheid is in de Bijbel niet subjectief en relatief maar objectief en gebonden aan Gods openbaring. Het is onlosmakelijk verbonden met de Persoon van Jezus Christus Die de Waarheid is. Hem kennen en in Hem geloven betekent daarom niet je eigen geloofsweg gaan maar de weg achter Christus aan, Die je leidt en onderwijst in al Zijn Waarheid. Daarmee is het geloof per definitie niet individualistisch maar krijgt vorm en gestalte vanuit de gemeenschap met Christus en Zijn gemeente.

Wij zijn in onze samenleving het besef kwijtgeraakt dat je niet op jezelf staat en voor jezelf leeft maar dat je deel uit maakt van een groter geheel, een gemeenschap. In de Bijbel is dat besef vanzelfsprekend. Je maakte deel uit van je volk, van je stam, van je familie. Je kon niet zeggen dat je nu eenmaal je eigen persoonlijke keuzes maakte. De Israëliet besefte dat hij behoorde tot de grotere gemeenschap van Gods volk. De Bijbel noemt dat het Verbond. God had een verbond met zijn volk gesloten, inclusief de kinderen en heel het nageslacht. Teken van dat verbond was de besnijdenis. Daarom moest Abraham al wat mannelijk was besnijden omdat God met hem en heel zijn nageslacht het verbond van Zijn genade oprichtte.

Het Bijbelse denken in termen van gemeenschap, volk en verbond is de eeuwen door kenmerkend geweest voor het kerkelijk denken over en het bedienen van de kinderdoop. Pas in de 16^e eeuw begon de geloofsdoop breed ingang te krijgen onder christenen, in de schaduw van de Reformatie. Dat dit toen gebeurde is geen toeval, want juist vanaf de 16^e eeuw drong het individualisme sluipenderwijs door in de samenleving en in de kerk. Het geloof in God en in Christus was niet langer alleen persoonlijk, zij het in gemeenschap met de Kerk van alle tijden en plaatsen – het werd individualistisch, gebaseerd op persoonlijke en subjectieve gevoelens. In onze tijd heeft zich dat uiteindelijk uitgekristalliseerd in: iets is alleen waar voor mij als ik het zo voel en ervaar. In dat kader en binnen deze ontwikkeling past de geloofsdoop uitstekend.

Tegenover dit individualisme vinden we in de Bijbel juist vaak het begrip ‘huis’ of ‘gezin’. Daarmee wordt het hele huishouden bedoeld, inclusief de kinderen en de slaven. Het huis of gezin vormt een eenheid en is opgenomen in Gods verbond van genade. Dat is een voorrecht: ook de slaaf en slavin, ook het kleinste kind hoort bij Gods verbond.